 rzyjmuje się iż na zachodzie Europy pierwsze herby pojawiły się w drugiej połowie XII wieku. W Polsce nastąpiło się z początkiem XIII wieku. Wtedy to herby pojawiły się na pieczęciach książęcych. Z czasem zaczęło je przejmować rycerstwo. Posiadany herb był świadectwem przynależności do kasty rycerskiej, stanu szlacheckiego. Część szlachty, którą określić można mianem szlachty pierwotnej posiadła herby przyjęte przez ich przodków w wieku XIII i XIV. Wtedy to godła noszone na tarczach stawały się herbem rodowym we właściwym tego słowa znaczeniu na przestrzeni kilku pokoleń. Herb nabywano także drogą adopcji lub nobilitacji. Adopcja to nic innego jak przyjmowanie do swojego herbu np. ludzi zasłużonych. Proceder ten był dość szeroko stosowany co powodowało nadmierny wzrost w szeregach szlachty. Było to na tyle uciążliwe, że po uprzednich ograniczeniach, w roku 1616 zasady adopcji zaniechano. Nobilitacja oznaczała przyjęcie do stanu rycerskiego i nadanie herbu na mocy dokumentu wystawionego początkowo przez króla, później przez sejm.Herby nadawano początkowo za wybitne zasługi na polu walki. Później zaczęto nim honorować także zasłużonych mieszczan, urzędników dworskich, duchownych, mistrzów rzemiosła, uczonych, pisarzy i poetów. Za panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego nobilitacje otrzymywali również lekarze, prawnicy, bankierzy, malarze. Najstarszą znaną nobilitacją jest dokument wystawiony przez Władysława Jagiełłę 4 marca 1419 roku.
olską specyfiką jest używanie jednego herbu przez wiele rodzin, niekoniecznie spokrewnionych ze sobą. Wszędzie, poza Polską, herb jest znakiem rozpoznawczym tylko jednej rodziny. Każda zmiana tynktury (koloru tła) lub godła powoduje powstanie innego herbu, podczas gdy w Polsce jest to tylko odmiana herbu już istniejącego. Duży wpływ na taki stan rzeczy miało przyjęcie w Polsce chorągwianego systemu wojskowego.
 yłącznie polską właściwością jest również nadawanie herbom nazw od nazwy rodu herbowego. Co oznacza, że można było zmieniać nazwiska, lecz pozostawało się rodowcem - członkiem rodu herbowego. Nazwisko zmieniano najczęściej w raz z przeniesieniem się rodziny do nowo nabytych dóbr. Nazwy herbów, różne pod względem pochodzenia mogą się wiązać z gniazdem rodowym, imieniem protoplasty rodu, klejnotem, godłem i zawołaniem. Najwięcej nazw pochodzi od nazw osobowych i przezwiskowych - Awdaniec, Godzięba, Odrowąż, Poraj, Radwan, Rawicz, Rogala, Sulima, Zaręba. Wśród nazw związanych z gniazdem rodowym są nazwy miejscowości - Dębno, a także rzek lub jezior, nad którymi ród się osiedlił - Nałęcz, Pilawa. Nazwy herbów wywodzące się od godeł to np. Bełty, Ciołek, Korab, Oksza, Świnka, Trąby. Od klejnotów pochodzą nazwy herbów Jastrzębiec, Lis i Półkozic.
 olejną cechą polskiej heraldyki jest przywiązywanie małej wagi do tynktur (kolorów) i klejnotów. Prawie czwarta część polskich herbów rodowych ma godła pochodzące od przedheraldycznych kreskowych znaków własnościowych. Tak powstały: księżyc, gwiazda, podkowa, rogacina , zawiasa kotłow, chorągiew, łękawica. Po dodaniu do tej listy krzyża z jego odmianami oraz miecza otrzymamy grupę podstawowych figur, dzięki którym jak obliczono można skonstruować ponad 40 polskich herbów rodowych.
Budowa herbu
 arcza - tło herbu, stanowi pole herbu. W związku z jej praktycznym wykorzystaniem jako elementu uzbrojenia ochronnego jej forma heraldyczna ulegała zmianom, zmieniając swój kształt zgodnie z kształtowaniem się tarcz używanych bojowo. Najstarszym jej typem jest tarcza normańska . W drodze ewolucji powstał typ trójkątnej tarczy zwanej również gotycką. Tarcza gotycka wprowadziła na stałe do sztuki heraldycznej obyczaj umieszczania trzech jednakowych elementów w układzie: dwa nad jednym. Kolejna na etapie rozwoju tarczy heraldycznej jest tarcza turniejowa.
 odło - figura na tarczy herbowej. Wyróżniamy trzy podstawowe kategorie figur heraldycznych: figury zaszczytne, krzyż (ponad 350 form znanych heraldyce), figury zwyczajne - mobilia (istoty żywe lub przedmioty).
 ełm - jego obecność w heraldyce to wynik rozpowszechnienia się w XIII wieku turniejów rycerskich. Na hełmie bowiem umieszczano klejnot - główny znak rozpoznawczy w czasie turnieju. Tym samym hełm ma uzasadnienie w heraldyce tylko jeśli występuje na nim klejnot. Hełm herbowy, podobnie jak tarcza, miał stylizowaną formę hełmu rzeczywistego i ulegał ewolucji od garnczkowego aż po hełmy turniejowe - żabi pysk i prętowy.
lejnot - to najważniejszy po godle element herbu pełnego. Nierzadko używany był np. na pieczęciach lub zwornikach zamiast podstawowej wersji herbu. Początkowo dodatkowy znak rozpoznawczy umieszczano na samym hełmie lub na przymocowanej doń metalowej półkolistej płytce. Malowano tam godło z tarczy lub barwne pasy. Później zaczęto na hełmie umieszczać większe figury plastyczne wykonane najczęściej ze skóry, pergaminu, drewna lub blachy.
 abry - używane w Polsce od XIV wieku, znane były wpierw pod nazwą lista lub lusca. W XVI wieku w użycie weszło słowo "labwerk" co w niemieckim oznacza gałązkę z liśćmi lub podobne ornamenty roślinne. Określenie labry przyjęło się w wieku XVIII. Jedna z wcześniejszych wzmianek ich dotycząca pochodzi z 1285 roku i dotyczy wydatku poniesionego przez Jana z Bretanii na tkaninę zarzucaną na hełm w związku z udziałem w turnieju. Labry mają najczęściej dwa kolory; podbicie (spód) z reguły złoty lub srebrny, oraz lico (wierzch) z jedną z pięciu barw heraldycznych. Bywa, że spód ma tynkturę głównego elementu godła, a wierzch tynkturę tarczy herbowej.
 ewiza - sentencje, myśli przewodnie, umieszczane na wstędze pod tarczą.
|
)
lazonowanie (fr. blason - herb) to opis herbu wykonany zgodnie z zasadami heraldyki. Język używany do blazonowania pozostał prawie nie zmieniony od zarania heraldyki. Opis herbu powinien być krótki, zwięzły i jednoznaczny; na tyle zrozumiały aby, korzystając z opisu, można było herb narysować. Herb opisuje się od strony rycerza trzymającego tarczę.
